KAVRAM HARİTALARI


  

 

Kavram haritası tek bir kavramın aynı kategorideki diğer kavramlarla ilişkisini belirten somut grafiklerdir. (Kaptan:1998)
 
Kavram haritası, insanların nasıl öğrendikleri ile anlamlı öğrenme konuları arasında köprü kuran bir öğrenme, öğretme stratejisidir.
 
Kavram haritaları yapılandırmacı fen öğretiminde aşırı derecede değerli araçlardır. Kavramlar arasında bağ kurar ve öğretmenlere öğrencilerinin bilgiyi nasıl yapılandırdıklarını görme fırsatı verir.
 
Kavram haritaları, bir kişinin verilen kavramlar arasındaki kurduğu bağı temsil eder.
Kavramlar harita üzerinde en alt ve en üst kavramları kapsayacak şekilde hiyerarşik bir sırayla dizilir. Kavramlara bağlanan çizgiler ve etiketler içerisine yazılan kelimeler, kavramlar arasındaki bağı gösterir.
Kavram haritaları, planlama, öğrenme ve değerlendirme amaçlı kullanılır.
 
-Kavram haritaları hiyerarşik olarak düzenlenen daireler ve kutucuklardan oluşur
-En genel ya da kapsayıcı kavram haritanın en üst kısmında ya da ortasında yer alır.
-Yaklaşık olarak aynı seviyeye ait kavramlar aynı hiyerarşik seviyede bulunur.
 
-  Özel kavramlar, genel kavramların altında gruplanırlar.
-   İki yada daha fazla kavram kelime ya da cümlelerle bağlanıp bütün bir düşünceyi oluşturursa ÖNERME adını alır.
 
Örnek: Sesin Yansıması Yankı Oluşturabilir.
 
Kurulan bağlantılar, haritayı yapan kişinin kavramları nasıl sentezlediğini ve bütünleştirdiğini gösterir.
Önermeler çoğunlukla yukardan aşağıya doğru okunur.
Oklar bağlantının yönünü açıklığa kavuşturma ihtiyacı duyulduğundan kullanılır.
 
Her kavram, haritada yalnızca bir kez yer almalıdır.
Her kavram haritada en az bir önermenin elemanı olmalıdır.
Özel isimler kavram değildir. Bunlar özel örneklerdir.
 
İZLENMESİ GEREKEN AŞAMALAR
Konuyla ilgili tüm kavramların listesi çıkarılmalıdır.
Önemli bulunan noktalar not alınmalıdır.
 
En önemli kavram seçilmeli ve sayfanın üstüne yada ortasına yazılmalıdır.
 
Birincil kavramdan sonra gelen kavramların ilk kısmı düzenlenmelidir.
 
İkincil kavramla ile birincil kavram arasıdaki ilişkiyi göstermek için çizgiler çizilmelidir. Çizgilerin üzerine bağlayıcı sözcükler yazılmalıdır. Bu sistematik ile haritanın geri kalanı tamamlanmalıdır.
 
ŞİMDİ BİR KAVRAM HARİTASI ÇİZELİM!
En önemli kavram yada kavramları en tepeye
Daha az önemlileri altına
Örnekleri en alta
Eşit öneme sahip kavramları aynı hizaya
gelecek şekilde kutucuklar içine alarak kavramları kağıt üzerinde yerleştiriniz.
 
Çiçekler
Nergis
Tatiller
İsimler
Gül
 
Sevgililer günü
Renkler
Dikenler
Yılbaşı
 
 
Hediyeler
Sarı
Kırmızı
Doğum günleri

Bizim oluşturduğumuz Kavram Haritası sizinkine benziyor mu?

 

Biz  sıralamalarımızı şöyle açıklayabiliriz:
-Çiçekler farklı renklere ve isimlere sahiptir ve hediye olarak kullanılırlar. Gül ve Nergis bu isimlere örnektir. Çiçekler, sevgililer gününde, doğum günlerinde hediye edilebilirler…
-Siz ise yaptığınız sıralamalar için farklı gerekçeler öne sürebilirsiniz.
 
Bu kelimelerin dizilişinde doğru ya da yanlış dizme diye bir şey yoktur. Kelimeleri dizerken izlediğiniz yol sizin onlar hakkındaki düşüncelerinizi temsil eder.
Kavram haritaları öğrenme ve öğretme durumlarında geniş çeşitlilikle kullanılır.
Öğretmenler planlama, öğretim, özetleme ve değerlendirme amaçlı olarak kavram haritalarını kullanır.
Çocukların kendilerinin oluşturdukları kavram haritaları sayesinde bilgiyi zihinlerinde nasıl yapılandırdıkları anlaşılabilir.
Bir kavram haritası o bireyin sahip olduğu kavram yanılgılarını da  gösterir.
 
Kavram Haritaları çizerken bilgisayar desteği kullanmak büyük kolaylık ve teknik destek sağlar, daha kaliteli materyaller hazırlamamıza yardımcı olur.

 

İnternetten bu tür programlara ulaşabilmek için şu adreslere başvurabilirsiniz.

http://www.inspiration.com http://www.smartdraw.com/specials/geography.asp?type=12192&id=12192

 


 

 

 

 

 

 


[Anasayfaya Dönüş]