| |
1896'dan bu yana her d–rt y›lda bir d¸zenlenen "Modern Olimpiyatlar", yaz ve k›œ oyunlar› diye ikiye ayr›l›r. Ne var ki, "modern olimpiyatlar"dan uzun y›llar –nce eski Yunanistan'da bu tip oyunlar d¸zenlendi. Ve bunlar tarihe "Klasik Olimpiyatlar" diye geÁti.
 |
| Olimpiyatlar› hayata geÁirmek iÁin nerede ise bir –m¸r feda eden Frans›z Baron De Coubertin |
Eski Yunanistan'da ilahlara Áeœitli oyunlar, spor bayramlar› ve yortular d¸zenlenirdi ki, bunlar›n en ¸nl¸s¸ ve eskisi Peleponez Yar›madas›'nda Elis ¸lkesinin "Olimpia" y–resinde d–rt y›lda bir "ulu tanr›" Zeus onuruna d¸zenlenen "Klasik Olimpiyatlar"d›r. Bu oyunlar›n resmi baœlang›c› her ne kadar Hazreti ðsa'n›n do•umundan –nce 776. y›l kabul edilmekteyse de, klasik olimpiyatlar›n geÁmiœinin, g¸n¸m¸zden 4 bin y›l geriye gitti•i ileri s¸r¸lmektedir. Helenler, y›llar›n› bu oyunlara g–re hesaplarlard› ve "Klasik Olimpiyatlar" bu y¸zden Yunan takviminin baœlang›c› niteli•ini de taœ›r. Asl›nda, Áeœitli Yunan sitelerindeki birlik, bar›œ ve dayan›œmay› sa•lamak, amac›n› g¸den bu oyunlar, genellikle Temmuz - A•ustos d–neminde d¸zenlenir ve oyunlar s¸resince t¸m ¸lkede bar›œ ilan edilirdi. "Kutsal ay" olarak kabul edilen oyunlar s¸resince t¸m k›rg›nl›k ve savaœlara ara verilir, yar›œmalar yap›l›rken, "Olimpia"ya silahl› tek kiœi al›nmazd›. 45 bin kiœilik bir statta d¸zenlenen bu oyunlar –nceleri "stat koœusu" ad› verilen 192 metrelik bir yar›œtan oluœmaktayd›. Zamanla, buna "ðkili Stat Koœusu", tam teÁhizatl› koœu, cirit atma, disk atma, atlamalar, ikili ve d–rtl¸ araba yar›œlar›, at yar›œlar›, g¸reœ, boks ve boks ile g¸reœin kar›œ›m›ndan oluœan "Pankration" branœlar› eklendi.
 |
| 1896 y›l›nda Atina'da bir araya gelen Uluslararas› Olimpiyat Komitesi |
Yar›œmalara kat›lanlar›n safkan Helen olmas›, aranan en –nde gelen œartt›. Sonra, k–t¸ geÁmiœe sahip olanlar, yar›œmalara kabul edilmezlerdi. "Klasik Olimpiyatlar"da m¸cadele edecek sporcular›n kendi ¸lkelerinde 10 ay antrenman yapmalar› ve oyunlardan –nce bir ay da "Olimpia"da –zel yarg›Álar ve hakemler y–netiminde de sporcular, "Olimpia"daki Zeus tap›na•› iÁindeki Zeus an›t› –n¸nde yemin ederler, daha sonra da geÁit t–reni yap›l›rd›. Yar›œmalara kat›lan sporcular Á›plak m¸cadele ettiklerinden, bayanlar›n oyunlarda yer almas› ve bunlar› izlemesi yasakt›. Ne var ki, zamanla Áok œey de•iœti ve yabanc›lar›n yan› s›ra, Delhi'de d¸zenlenen bu tip oyunlarda bayanlar da yar›œmaya baœlad›lar.
Olimpiyat œampiyonlar›, ¸lkelerinin ulusal kahramanlar›yd›. Bunlara verilen en –nemli –d¸l ise, alt›n b›Áakla kesilen zeytin a•ac› dallar›ndan yap›lan taÁt›.
Modern Olimpiyatlar do•uyor
Roma ðmparatoru 1'inci Teodosius'un yasaklad›•› "Klasik Olimpiyatlar"›n d¸zenlendi•i Yunanistan'daki "Kutsal Olimpia" y–resini 2'nci Teodosius tahrip etti, ayakta kalan eserleri œiddetli depremler topra•›n derinliklerine g–md¸. "Olimpia"y› Romal›lardan sonra, Gotlar da ya•malad›. Aradan uzun y›llar geÁti. 1829 y›l›nda ¸nl¸ Frans›z Arkeologu A.Blouet, "Olimpia"da yapt›•› kaz›larda "Zeus Tap›na•›"n› ortaya Á›kard›. Ne var ki bu tap›nakta yer alan ve "D¸nyan›n 7 Harikas›"ndan biri olan "Ulu Tanr›" Zeus'un alt›ndan imal edilmiœ dev an›t›ndan eser yoktu. 6'nc› y¸zy›lda Romal›lar taraf›ndan ðstanbul'a getirilen bu an›t, meydana gelen b¸y¸k bir yang›nda t¸m izlerini kaybettirmiœ, tarihin karanl›klar›na g–m¸lm¸œt¸. Daha sonralar›, bir baœka arkeolog, Alman E.Curtius (1875-1885) "Olimpia"da giriœti•i kaz›larda, d¸nyaca ¸nl¸ Fidias'›n at–lyesi, efsanevi œampiyon Krotonlu Milon'un at›n› ve daha baz› tesis ve eserleri g¸n ›œ›•›na Á›kard›. "Olimpizm" ve Olimpiyat'›n fikri do•muœtu art›k.
Ancak, "Modern Olimpiyatlar"›n as›l mimar› ve kurucusu Frans›z Pedagog Baron Pierre de Coubertin'dir. ABD ve ðngiltere'deki spor faaliyetlerini Alman ve ðsveÁ jimnasti•ini inceleyen, –zellikle eski Greklerin spor hareketine b¸y¸k ilgi g–steren Baron Pierre de Coubertin 1892 y›l›n›n 24 Kas›m'›nda Paris'in Sorbon Ðniversitesi'nin anfisinde d¸zenlenen "Union de Societes FranÁaises de Sports Athletiques - Frans›z Atletik Sporlar› Kuruluœlar› Birli•i"nin 5'inci y›ld–n¸m¸nde, Áeœitli uluslar› birbirine yaklaœt›r›p kaynaœt›racak, d¸nya genÁli•ini, ›rk, din ve politik kavramlar g–zetmeksizin, spor ve sportmence yar›œmalar yoluyla birleœtirecek bir spor organizasyonunun d¸zenlenmesini –nerdi ve –nerisi kabul edildi. "Modern Olimpiyatlar"›n do•uœuydu bu.
|
|
