Anova Tek Faktörlü Varyans Analizinde Etki Büyüklüğünün Hesaplanması

effect2
Standard

Öncelikle etki büyüklüğü nedir?

Etki büyüklüğü:”Etki büyüklüğü, örneklemden elde edilen sonuçların yokluk hipotezinde tanımlanan beklentilerden sapma düzeyini gösteren istatistiksel değerdir (Cohen, 1994; Vacha-Haasse ve Thompson, 2004). Etki büyüklüğü, genel olarak, yokluk hipotezleri ile alternatif hipotezler arasındaki farkın büyüklüğü olarak tanımlanmaktadır. Bu da, araştırma sonuçlarının pratikteki anlamlılığının bir göstergesi niteliğindedir.”(Özsoy ve Özsoy; 2013)

Etki büyüklüğü hesaplaması yapılan teste göre değişmektedir. Varyans analizi yapıldığında(ANOVA*) etki büyüklüğü hesaplamak için (eta kare (η2) hesaplanması )

η2=  kareler toplamı(gruplar arası)/Kareler Toplamı(toplam)

Örnek tabloya aşağıdan bakılabilir:

ANOVA
Sum of Squares df Mean Square F Sig. etki büyüklüğü
Başarı Between Groups
80,110
1 11,334 1,187 ,002
    0,020

 

Within Groups 4333,22 164 4,602
Total
4000,120
900

Yukarıdaki tablo için etki büyüklüğü

80,110/4000,120= 0,020  olarak hesaplanmıştır.

T testi için eta kare hesaplamasını spss ile yapabilirsiniz. Ancak Spss bu hesaplamayı ANOVA için kendisi otomatik olarak yapmamaktadır. Excel’e verileri kopyalayıp kendiniz yapmanız gerekmektedir.

*ANOVA bağımsız değişkenlerin kendi aralarında nasıl etkileşime girdiklerini ve bu etkileşimlerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini analiz etmek için kullanılır.

ANOVA ile her ne kadar hesaplanamasa da multivarite ile hesaplamanız mümkündür. Bunun için aşağıdaki adımları izleyebilirsiniz.

1. Analyze 2. Multivariate 3. Options 4. Estimate Effect Size

effect2

 

 

 

 

 

effect size

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kaynakça

Büyüköztürk, Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: PegemA Yayıncılık.

Özsoy ve Özsoy (2013) Eğitim Araştırmalarında Etki Büyüklüğü Raporlanması 5th World Conference on Educational Sciences (Rome, 2013).

Hangi İstatistik? İstatistiksel Model Seçme

BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN Kesikli Parametrik Independent Sample T Testi Ör: Başarı cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Paired Sample T Testi (Boylamsal) Ör: Vize ve final başarı puanları arasında farklılık var mıdır? Repeated Measure Testi (Boylamsal) Ör: Vize ve final başarı puanları cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Ör: Kullanılan öğretim yöntemi kalıcı mıdır, cinsiyete göre farklılık gösterir mi? ANOVA Ör: Öğrenme stillerinin öğrencilerin başarı puanına etkisi var mıdır? (tek yönlü anova) Ör: Cinsiyetin ve sosyo-ekonomik düzeyin öğrencinin bilgi puanına etkisi var mı? (iki yönlü anova) Parametrik ---------------- Non-parametrik Kruskal-Wallis Testi (Karşılığı: ANOVA) Ör: SED’in başarı düzeyine etkisi var mıdır? Mann- Whitney U Testi (Independent Sample T Testi) Ör: Başarı cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Wilcoxon Signed Rank Testi (Paired Sample T Testi) Ör: Vize ve final başarı puanları arasında farklılık var mıdır? Friedman Testi (Repeated Measure Testi) Ör: Vize ve final başarı puanları cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Ör: Kullanılan öğretim yöntemi kalıcımıdır, cinsiyete göre farklılık gösterir mi? Non-parametrik Ki-Kare Testi Ör: Turistlerin geldikleri ülkeyle para harcama düzeyi ilişkili midir? Parametrik ANCOVA Ör: Öğrencilerin tutumları kontrol edildiğinde cinsiyetin başarı üzerindeki etkisi var mıdır? Bağımsız değişkenlerden biri kesikli diğeri sürekli olduğu için burada yer aldı. Sürekli Parametrik Regresyon Ör: Öğrencilerin tutumları başarılarını yordamakta mıdır?(Basit R.) Ör: Öğrencilerin cinsiyetlerinin ve Türkçe dersi karne notlarının, Yabancı dil dersi karne notlarına etkisi var mıdır? (Çoklu R.) Pearson Korelasyon Ör: Öğrencilerin tutumları ile başarıları arasında ilişki var mıdır? Parametrik Lojistik Regresyon Ör: Öğrencilerin başarısının cinsiyet üzerine etkisi var mıdır? Veya Öğrencilerin başarıları cinsiyeti yordamakta mıdır? Non-parametrik Spearman Korelasyon Ör: Öğrencilerin tutumları ile başarıları arasında ilişki var mıdır? Non-parametrik
Standard

hangi istatistik testi

Nicel araştırma yaparken karşılaşılan en temel sorunlardan biri de araştırmaya uygun modelin seçilmesi. Birde tabi istatistik sınavını geçerken bu bilgiyi kullanırsınız 🙂 Size bir araştırma problemi geldiğinde en uygun modele göre analiz yapmanız gerekir. verileriniz kesikli mi sürekli mi ? bağımlı değişken hangisi? Veriler normal mi dağılıyor yoksa belli bölgelerde yığılmalar mı var?

Peki şimdi .. hangi istatistik testini kullanmalıyım?

Tüm bu soruları yanıtladıktan sonra aşağıdaki tablodan uygun modele göre testlerinizi yapabilirsiniz. Zaten uygun modeli bulduktan sonra google dan arama yaparsanız nasıl yapacağınıza ilişkin cevabı rahatlıkla bulabilirsiniz.

Bu tabloyu hazırladıkları için Arş. Gör. Ömer Demir ve Arş. Gör. Hatice Çıralı’ya Teşekkür ederim.
BAĞIMSIZ DEĞİŞKENKesikli ParametrikIndependent Sample T Testi Ör: Başarı cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Paired Sample T Testi (Boylamsal) Ör: Vize ve final başarı puanları arasında farklılık var mıdır? Repeated Measure Testi (Boylamsal) Ör: Vize ve final başarı puanları cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Ör: Kullanılan öğretim yöntemi kalıcı mıdır, cinsiyete göre farklılık gösterir mi? ANOVA Ör: Öğrenme stillerinin öğrencilerin başarı puanına etkisi var mıdır? (tek yönlü anova) Ör: Cinsiyetin ve sosyo-ekonomik düzeyin öğrencinin bilgi puanına etkisi var mı? (iki yönlü anova)Parametrik	---------------- 		Non-parametrik	Kruskal-Wallis Testi (Karşılığı: ANOVA) Ör: SED’in başarı düzeyine etkisi var mıdır? Mann- Whitney U Testi (Independent Sample T Testi) Ör: Başarı cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Wilcoxon Signed Rank Testi (Paired Sample T Testi) Ör: Vize ve final başarı puanları arasında farklılık var mıdır? Friedman Testi (Repeated Measure Testi) Ör: Vize ve final başarı puanları cinsiyete göre farklılık göstermekte midir? Ör: Kullanılan öğretim yöntemi kalıcımıdır, cinsiyete göre farklılık gösterir mi?	Non-parametrik	Ki-Kare Testi Ör: Turistlerin geldikleri ülkeyle para harcama düzeyi ilişkili midir? 		Parametrik	ANCOVA Ör: Öğrencilerin tutumları kontrol edildiğinde cinsiyetin başarı üzerindeki etkisi var mıdır? Bağımsız değişkenlerden biri kesikli diğeri sürekli olduğu için burada yer aldı.		 	Sürekli	Parametrik	Regresyon Ör: Öğrencilerin tutumları başarılarını yordamakta mıdır?(Basit R.) Ör: Öğrencilerin cinsiyetlerinin ve Türkçe dersi karne notlarının, Yabancı dil dersi karne notlarına etkisi var mıdır? (Çoklu R.) Pearson Korelasyon Ör: Öğrencilerin tutumları ile başarıları arasında ilişki var mıdır?	Parametrik	Lojistik Regresyon Ör: Öğrencilerin başarısının cinsiyet üzerine etkisi var mıdır? Veya Öğrencilerin başarıları cinsiyeti yordamakta mıdır? 		Non-parametrik	Spearman Korelasyon Ör: Öğrencilerin tutumları ile başarıları arasında ilişki var mıdır? 	Non-parametrik
BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN Kesikli Parametrik Independent Sample T Testi
Ör: Başarı cinsiyete göre farklılık göstermekte midir?
Paired Sample T Testi (Boylamsal)
Ör: Vize ve final başarı puanları arasında farklılık var mıdır?
Repeated Measure Testi (Boylamsal)
Ör: Vize ve final başarı puanları cinsiyete göre farklılık göstermekte midir?
Ör: Kullanılan öğretim yöntemi kalıcı mıdır, cinsiyete göre farklılık gösterir mi?
ANOVA
Ör: Öğrenme stillerinin öğrencilerin başarı puanına etkisi var mıdır? (tek yönlü anova)
Ör: Cinsiyetin ve sosyo-ekonomik düzeyin öğrencinin bilgi puanına etkisi var mı? (iki yönlü anova) Parametrik
Non-parametrik Kruskal-Wallis Testi (Karşılığı: ANOVA)
Ör: SED’in başarı düzeyine etkisi var mıdır?
Mann- Whitney U Testi (Independent Sample T Testi)
Ör: Başarı cinsiyete göre farklılık göstermekte midir?
Wilcoxon Signed Rank Testi (Paired Sample T Testi)
Ör: Vize ve final başarı puanları arasında farklılık var mıdır?
Friedman Testi (Repeated Measure Testi)
Ör: Vize ve final başarı puanları cinsiyete göre farklılık göstermekte midir?
Ör: Kullanılan öğretim yöntemi kalıcımıdır, cinsiyete göre farklılık gösterir mi? Non-parametrik Ki-Kare Testi
Ör: Turistlerin geldikleri ülkeyle para harcama düzeyi ilişkili midir?
Parametrik ANCOVA
Ör: Öğrencilerin tutumları kontrol edildiğinde cinsiyetin başarı üzerindeki etkisi var mıdır?
Bağımsız değişkenlerden biri kesikli diğeri sürekli olduğu için burada yer aldı.
Sürekli Parametrik Regresyon
Ör: Öğrencilerin tutumları başarılarını yordamakta mıdır?(Basit R.)
Ör: Öğrencilerin cinsiyetlerinin ve Türkçe dersi karne notlarının, Yabancı dil dersi karne notlarına etkisi var mıdır? (Çoklu R.)
Pearson Korelasyon
Ör: Öğrencilerin tutumları ile başarıları arasında ilişki var mıdır? Parametrik Lojistik Regresyon
Ör: Öğrencilerin başarısının cinsiyet üzerine etkisi var mıdır? Veya Öğrencilerin başarıları cinsiyeti yordamakta mıdır?
Non-parametrik Spearman Korelasyon
Ör: Öğrencilerin tutumları ile başarıları arasında ilişki var mıdır? Non-parametrik