Öğretim Tasarımı ve Öğrenme Kuramı

Standard

Merhaba.

Bu yazımda öğrenme kuramları ile öğretim tasarımı arasındaki ilişkiyi açıklamaya çalışacağım. Bunu açıklarken aşağıdaki soruyu temele aldım.

“Belirli bir öğrenme kuramını temel alarak geliştirilen bir öğretim ortamı aslında bir öğretim tasarım modeli sunar?” Önermesine katılıyor musunuz? Neden? Nasıl?

Öğretim tasarımı öğrenmenin zenginleştirilmesi, geliştirilmesi, etkili bir öğrenmenin gerçekleştirilmesi ve öğrenme becerilerinin kazandırılması amacıyla öğrenme materyalleri ve öğrenen ihtiyaçlarını göz önünde bulunduran bir süreçtir(Merrill, Drake, Lacy ve Pratt, 1996). Bu süreçte tasarımcılar belli öğretim tasarım modellerini göz önünde bulundurmaktadır. Tasarımcı dilerse alanyazında var olan tasarım modellerini kullanabilir ya da kendi tasarım modeline göre bu tasarımı gerçekleştirebilir. Tasarım modellerinde göz önünde bulundurulacak değişkenlere ve yapılara öğrenme kuramları yardımıyla karar verilir. Çünkü bireyin nasıl öğrendiği öğrenme kuramları tarafından ortaya konulmaktadır. Öğrenme kuramları tasarımcılara öğretim tasarımı sürecinde doğrudan tasarım çözümleri sunmazlar. Ancak bu süreçte göz önünde bulundurulması gereken yapılar ve çözüme götürecek yollar hakkında fikir verirler (Likewise, Merriam and Caffarella (1999); Aktaran: McLeod, 2003). Buna göre öğretim tasarım modellerinin belli öğrenme kuramlarına dayalı olarak gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. Akla her öğretim tasarımının bir öğrenme kuramınaa dayalı olmasının bir zorunluluk olup olmadığı gelmektedir. Öğretim tasarımının öğrenmeyi kolaylaştırmak amacıyla gerçekleştirildiği göz önünde bulundurulduğunda tasarımcının bireylerin nasıl öğrendiği, bilginin ne olduğunu iyi tanımlaması gerektiği anlaşılmaktadır. Her öğrenme kuramı bilgiyi, bireyi ve öğrenmeyi farklı bir şekilde ele almaktadır. Buna göre tasarımcı benimsemiş olduğu kurama göre hareket etmesi gerektiği anlaşılmaktadır.PID_Wordle

Üç temel öğrenme kuramında da öğrenmede çevrenin öneminden söz edilmektedir. Buna paralel olarak öğrenme kuramları öğrenme ortamlarının düzenlenmesi hakkında bir dizi kurallar öne sürmektedir. Bu kurallar öğrenme kuramlarının bilgiye ve öğrenmeye nasıl baktığı ile ilişkilidir. Belirli bir öğrenme kuramını temel alarak geliştirilen bir öğretim ortamı ilgili kuramın bilgiye ve öğrenmeye bakışını yansıtmaktadır. Kısaca ifade etmek gerekirse öğrenme kuramları öğrenme çevresini ve bu çevrenin tasarımını kendi ilkeleri doğrultusunda göz önünde bulundurmaktadır. Ayrıca bireyin nasıl öğrendiği ortaya konularak öğretimin nasıl gerçekleşeceği ifade edilir. Öğretim tasarımı süreci de etkili öğrenmeleri sağlamak amacıyla çevresel düzenlemeleri göz önünde bulundurmaktadır. Bu düzenlemeler yapılırken tasarımcı öğrenme kuramlarından faydalanmaktadır.

Belli bir öğrenme kuramının öğrenme, birey ve bilgi ile ilgili ilkeleri göz önünde bulundurularak geliştirilen bir öğretim ortamı ve bu süreç bir öğretim tasarımı modeli sunmaktadır. Yukarıda da ifade edildiği gibi öğretim tasarımı öğretim sürecinin kolaylaştırılmasını amaçlamakta ve bu amaç belli ilkelere göre tasarımcı tarafından gerçekleştirilmektedir. Öğrenen ihtiyaçları, karakteristikleri, içerik, öğrenmenin nasıl gerçekleştiği öğrenme kuramları tarafından ortaya konulmaktadır. Tasarımcı eğer alan yazında var olan modellerden birini kullanmak yerine benimsendiği öğrenme kuramının ilkelerine ve tanımlamalarına göre bir tasarım gerçekleştiriyor ise kendi öğretim tasarımı sürecini ortaya koyduğu söylenebilir.

Kaynakça

McLeod, G. (2003). Learning theory and instructional design. Learning Matters,2(2003), 35-43.

Merrill, M. D., Drake, L., Lacy, M. J., Pratt, J., & ID2_Research_Group. (1996). Reclaiming instructional design. Educational Technology, 36(5), 5-7.