Araştırmalarda İç Geçerlilik

Standard

Eğer sizde bir araştırma yapıyorsanız (bildiri, makale, tez vs. farketmez) yaptığınız çalışmanın geçerli ve güvenilir olmasını istersiniz. Güvenilirlik üzerine İnternet’te arama yaparsanız yığınla bilginin olduğu da malumunuz. Hatta içinizden şu an “Cronbach Alfa” kelimesinin geçtiğini de eminin.  Bu yazıda biraz daha özel ve her yerde çokça bahsedilmeyen bir konuya değinmek istiyorum.

Öncelikle burada bahsedeceğim tüm bilgileri How to Design and Evaluate Research in Education isimli yazarlarının Jack Fraenkel (Author), Norman Wallen (Author), Helen Hyun (Author) olduğu kitaba dayanarak vereceğim.(Bölüm 9)

Not :Kitaba Amazondan  erişebileceğiniz gibi biraz maharetli iseniz .pdf ‘ni de ücretsiz bir şekilde bulmanız mümkün.

Bölümün başında yukarıdaki görsel yer alıyor. Aslında konuyu kitapta yer alan bu görsel çok güzel açıklıyor. Resimde kan basıncındaki artışın sınıf değiştirmesinden kaynaklandığını düşünen bir hasta var. Doktorda hastaya hayatında başka bir değişimin olup olmadığını soruyor.

Yakın zaman içinde ülkemizin dünyadaki en çok çay tüketen ülkelerden biri olduğuna dair bir haber okumuştum. Bu konuda bir yazar çay tüketiminde lider olmamıza bağlı olarak en pahalı yakıtı kullandığımızı, en çok vergi ödeyen ülke olduğumuzu vs. söylemişti.

Yukarıdaki iki örnek için de düşündüğümüzde gerçekten “çay tüketimi” ile “yakıt fiyatları” ve” kan basıncı” ile “sınıf değiştirme ” değişkenleri ilişkili mi?

İç geçerlilik, bağımlı değişken üzerindeki değişimin gerçekten bağımsız değişkenden kaynaklı olup olmadığı ile ilgilenen geçerlilik türüdür. Bazen bağımlı değişken ile bağımsız değişken arasında yüksek ilişki gözlenebiliyor. Ancak gerçekte bu değişimin asıl nedeni bağımsız değişken değil bazı dışsal değişkenler olabilmektedir.

—Değişkenler arasındaki ilişkinin açıkça ne anlama geldiğinin bilinmesi ve bunda başka değişkenlerin payının olmamasıdır. Burada en büyük desteği ise alan yazında bulunan diğer çalışamalar ve kuramlardan alabilirsiniz.
İç geçerlilik üzerinde bulunan en temel engeller:
  • —Denek özellikleri: Yanlı bir şekilde deneklerin seçilmesi.
  • —Ölüm: —Çalışma sırasında denekler ölebilir. Kontrol edilmesi zordur. Fazladan denek ile çalışma yapmak tedbir olabilir. 
  • —Lokasyon: Veri topladığınız ortam verileriniz üzerinde etkili olabilir. Örneğin gergin bir ortamda bir görüşme ve anket uyguladığınızı düşünün. Katılımcınız ne derecek doğru bir şekilde görüşlerini size aktarabilir? —Veri toplama yeri bütün denekler için sabit tutulmalıdır.
  • —Veri toplama araçları ve kullanımı: Kullanılan araçlar geçerli ve güvenilir olmalıdır. 
  • —Test etme: —Bir teste girdikten sonra katılımcı, yapılmaya çalışılanı fark ederek normalden fazla veya az katkı sağlayabilir. Bazı durumda deneklerin bir test içinde olduklarını bilmemesi gerekir. 
  • —Olgunluk: —Zaman geçmesine bağlı olarak değişiklikler gerçekleşebilir. —Öğrenciler çalışma süresi içinde değişebilirler.
  • —Denek tutumları