ANGLO-AMERICAN KATALOGLAMA KURALLARI 2
KISIM I: TANIMLAMA
ISBD'den kaynaklan noktalama işaretleri için bkz.: Ek 1
KİTAP, BROŞÜR VE BASILI YAPRAKLAR
2.0 GENEL KURALLAR
2.0A Kapsam
Bu bölümdeki kurallar, ayrı yayınlanmış her tür basılı monografik materyali (bundan böyle basılı monograflar olarak kullanılacaktır) kapsamaktadır .
2.0B Bilginin kaynağı
2.0B1 Temel bilgi kaynağı (Source of Information)
Basılı monograflarda temel bilgi kaynağı iç kapaktır... İç kapakta bulunan bilgiler karşılıklı sayfalara yayılmışsa bu iki sayfa, birlikte iç kapak olarak kabul edilmelidir.
2.0B2 Bilgi kaynağı olarak kullanılabilecek kısımlar
Tanımlamadaki her bir alan için bilgi kaynağı olarak kullanılabilecek kısımlar aşağıda sıralanmıştır. Bu alanlar dışından elde edilecek bilgiler köşeli parantez içinde verilir.
Alan Bilgi kaynağı olarak kullanılacak kısım
Eseradı ve sorumluluk İç kapak
Basım İç kapak, diğer ön sayfalar
Basan-yayan İç kapak, diğer ön sayfalar
Fiziksel niteleme Yayının tamamı
Diziler Yayının tamamı
Not Herhangi bir kaynak
2.0C Noktalama
Yeni bir paragrafla başlamayan her bir alanı (.--) ile başlatınız. AACR2'de tanımlamada her bir öğe ile ilgili olan noktalama, kuralın başınd verilmiştir (Bkz. Ek1: Noktalama)
2.0D Tanımlamadaki ayrıntıya dayanan düzeyler (Bkz.1.0D)
2.1 ESER VE SORUMLULUK BİLDİRİM ALANI
2.1B Öz eseradı
2.1B1 Öz eseradını, noktalama ve büyük harf dışında yazılış şekli, sıralama ve hecelemesi ile eserde olduğu gibi kaydediniz.
2.1B2 Eğer öz eseradı bir sorumluluk bildirimi taşıyorsa veya yayıncı, dağıtımcı, v.b. ya da yazar adı öz eseradının içinde geçiyorsa olduğu gibi kaydediniz.
Bir uzun öz eseradını bilginin esası kaybolmamak şartıyla kısaltınız. Hiçbir zaman ilk beş sözcüğü atmayınız. (...) ile kısaltma yapıldığını belirtiniz. (1.1B4)
2.1C (Seçenekli ekleme) Genel Materyal Belirteci
Belirteci 1.1C'de listelenmiş olan gruptan seçerek öz eseradından sonra yazınız.
2.1E Diğer eseradı bilgisi
Temel bilgi kaynağında yer alan tüm eseradı bilgilerini öz eseradından sonra kaydediniz. (Bkz.1.1E)
Öz eseradı herhangi açıklama gerektiriyorsa, öz eseradının dilinde, diğer eseradı eklemeleri gibi ekleme yapınız. Böyle bir eklemede, iki nokta üst üste ile başlamalıdır. (1.1E6)
2.1F Sorumluluk bildirimleri
2.1F1 Sorumluluk bildirimini eser üzerinde bulunduğu biçimiyle kaydediniz. Temel bilgi kaynağı (iç kapak) dışından alınan bir sorumluluk bildirimini köşeli parantez içinde veriniz.
Aynı veya farklı işlevleri olan iki veya daha fazla kişi veya tüzel kuruluşu tek bir sorumluluk alanına kaydediniz. (1.1F4)
Üçten fazla kişi veya tüzel kuruluşun aynı işlevi oluşturduğu veya aynı ölçüde sorumluluk taşıdığı zaman bunlardan ilk kişi veya kuruluşun dışındakileri kaydetmeyiniz. Attığınızı üç nokta (...) ile belirtip peşinden Türkçe eserler için [ve bşkl.], diğer dillerde [et al.] sözcüklerini köşeli parantez içinde ekleyiniz. (1.1F5)
Birden fazla sorumluluk kaydı olduğunda, iç kapaktaki sırasıyla kaydediniz. (1.1F6)
Kişi adlarından, sanlar, şeref sanları, hitap, v.b. ayırıcı bir ünvan olduğunda aşağıdaki durumlar dışında sorumluluk alanına kaydetmeyiniz. Bunun için ... kullanmayınız.
a) Dilbilgisi açısından gerekli ise,
b) Tek başına soyadı kullanılmışsa,
c) Kişiyi ayırmak üzere ünvanı gerekli ise. (1.1F7)
Eğer eserde kişi(ler) veya kuruluş(lar) arasındaki sorumluluk ilişkisi açık değilse açıklayıcı bir sözcük ekleyiniz. (1.1F8)
Sorumluluk öz eseradı veya diğer eseradlarıyla birleşmişse, sorumluluk bildiriminde bir açıklık getirmek gerekmedikçe tekrarlamayınız.(1.1F13)
2.2 BASIM ALANI
2.2B Basım kaydı (bildirimi)
2.2B1 Basım bildirimini eserin üzerindeki gibi kaydediniz. (Ek B)'deki standart kısaltmaları kullanınız. Basım sayısını sözcükler yerine rakamlarla veriniz.
2.2C Basımla ilgili sorumluluk bildirimi
2.2C1 Eserin tüm basımlarını değil, ama bir veya birkaç basımıyla ilgili sorumluluk varsa basım bildiriminden sonra kaydediniz.
2.4 BASAN-YAYAN ALANI
2.4B Genel kural
Bu alan, yayın yeri, yayınevi ve tarihi ile ilgili tüm bilgi için kullanılmıştır. (1.4B1)
Eğer eserde iki veya daha fazla yayın yeri ve/veya yayıncı varsa ilk yayın yeri ile bağlantılı ilk yayıncıyı alınız. Ancak birden çok yayın yeri adları arasında yazım farklılığı olanı varsa, yayın yeri olarak onu alınız. (1.4B8)
2.4C Yayın yeri
Yayın yerini eserde yazıldığı gibi kaydediniz.
Yer adını belirlemek veya aynı adlı bir başka yer adından ayırmak gerekiyorsa ülke, eyalet, bölge, v.b. ekleyiniz. (1.4C3)
Yayıncının birden fazla yerde büroları varsa, bunlar eserde de bulunuyorsa, ilkini veya eserde göze çarpacak şekilde farklı yazılanı kaydediniz. Diğer yer adlarını almayınız. (1.4C5)
Yayın yeri belirlenemiyorsa, o yayıncının dilindeki belli başlı kaynaklarda bulabildiğiniz yayın yerini soru işareti ile birlikte kaydediniz.(1.4C6)
2.4D Yayıncı, Dağıtıcı, v.b.
2.4D1 Yayın yerinden sonra yayınevini kaydediniz.
Yayıncının adını tanınabilecek ölçüde kısaltarak kaydedin. (1.4D2)
Yayıncının adı eseradı veya sorumluluk alanında yer alıyorsa, basan-yayan alanına kısaltarak kaydediniz. (1.4D4)
Yayıncı bilinmiyorsa Türkçe [y.y.] (yayıncı yok) kısaltması ile veriniz.
2.4F Yayın tarihi
2.4F1 Yayın tarihi olarak basım alanında kaydedilen basımın tarihini kaydediniz. Basım bildirimi yoksa, ilk basımın yayın tarihini veriniz.
(Seçenekli ekleme) Yayın tarihinden sonra eğer farklı ise en son yapıt hakkı (telif hakkı, copyright) tarihini ekleyiniz. (1.4F5)
Yayın tarihi bilinmiyorsa, yerine yapıt hakkı tarihi v.b. veriniz. (1.4F6)
Yayın tarihi, yapıt hakkı tarihi v.b. bir tarih yoksa uygun bir yayın tarihi alınız. (1.4F7)
Birden çok ciltten veya kısımdan oluşan eserlerde birden çok yayın tarihi varsa en eski ve en yeni tarihleri veriniz. (1.4F8)
Çok ciltli eserler henüz tamamlanmamışsa, sadece en eski tarihi veriniz. Peşinden kısa bir tire ve dört ara ve nokta koyunuz.
(Seçenek) Eser tamamlandığı zaman, en son tarihi ekleyin. (1.4F8)
2.5 FİZİKSEL TANIMLAMA ALANI
2.5B Çok Cilt sayısı ve/veya sayfalama
Tek cilt eserler
2.5B1 Bir ciltteki sayfa veya yaprak sayısının numaralanmış son sayfa veya yaprak sayısını yazıp, sayfa veya yaprak terimini kısaltarak kaydediniz.
2.5B3 Numaralanmamış sayfalar, v.b. sayılabiliyorsa köşeli parantez içinde kaydediniz.
2.5B7 Eser, sayfalar numaralanmadan yayınlanmışsa tamamını sayabiliyorsanız bu sayıyı köşeli parantez içinde veriniz. Büyük eserlerde tahmini sayfa sayısını [tahm.] kısaltmasıyla birlikte paranteze almadan kaydediniz.
2.5B8 Eserde sayfalama düzensizse aşağıdaki yollardan birine göre kaydediniz:
a) Toplam sayfa sayısından sonra (sayfalama değişik)
b) Farklı sayfalamayı tek tek yazıp değişik sayfalamayı köşeli parantez içinde veriniz.
c) Kısaca lc. (değişik sayfa numaralı) şeklinde kaydediniz.
Çok ciltli eserler
2.5B17 Basılı monograf fiziki olarak birden çok ciltten oluşuyorsa cilt sayısını kaydediniz.
2.5B19 Çok ciltli bir eserin bibliyografik ciltlerinin sayısı fiziki cilt sayısından farklı ise önce fiziksel olanını, sonra bibliyografik cilt sayısını birlikte kaydediniz.
2.5B20 Çok ciltli bir eserde sayfalama ciltlerde kesintisiz devam ediyorsa cilt sayısından sonra toplam sayfa (ilk ciltteki farklı sayfalama dışında diğer ciltlere dikkat etmeden) sayısını kaydediniz.
2.5C Resim öğesi
2.5C1 Bir resimli monografı, bu resimler özel türde değillerse res. olarak kısaltınız.
2.5D Boyut
2.5D1 Ciltlerin yüksekliklerini (boylarını) cm. olarak, ve ondalıkları bir sonraki cm.'ye tamamlayarak kaydediniz. Eser ciltli ise sırt yüksekliğini ölçünüz.
2.6 DİZİ ALANI
2.6B Dizi bildirimi
2.6B1 Eser bir dizi içinde yayınlanmışsa, öz dizi adını kaydediniz. (1.6'daki gibi)
Dizi içinde numaralama (1.6G)
Dizi içinde esere verilen numarayı kaydediniz. Ek B'deki kısaltmaları numaralamada kullanınız. (1.6G1)
Alt diziler (1.6H)
Eser bir alt dizi içinde yer almış ve dizi ile alt dizi eserde adlandırılmışsa, önce öz diziyi sonra alt diziyi ayrıntısıyla kaydediniz. (1.6H1)
Birden fazla dizi bildirimi
Bir dizi veya alt dizi birlikte bir dizi bildirimini oluşturur. Eser iki veya daha fazla dizi ve/veya alt diziler içinde yayınlanmışsa ayrı dizi bildirimi yapıp her bir dizi ayrı paranteze alınır. (1.6J1)
2.7 NOT ALANI
2.7B Notlar
Notları aşağıda sıralandığı gibi veriniz:
2.7B1 Yapısal, kapsamla ilgili veya sanatsal biçim. Tanımlamanın diğer kısımlarında yer almamış, eserle ilgili bu tür bilgilere not hazırlayınız.
2.7B2 Eserin dili ve/veya çeviri veya uyarlama. Tanımlamada kaydedemediğimiz bu bilgileri notlarda kaydediniz.
2.7B3 Öz eseradının alındığı kaynak. Temel bilgi kaynağı dışından alınan öz eseradı için not hazırlayınız.
2.7B4 Eseradındaki değişiklikler. Eserin kendi eseradı dışında dayandığı değişik eseradı için not hazırlayınız. Eğer önemli ise öz eseradını Latin harflerine çevirerek yazınız.
2.7B5 Paralel eseradı ve diğer eseradı bilgileri. Eseradı ve sorumluluk alanına kaydedemediğiniz bu tür bilgi önemli görülüyorsa not alanına kaydediniz.
2.7B6 Sorumluluk bildirimi. ...Eserle bağlantılı veya değişik basımlarıyla ilgili olan kişi ve kuruluşlar, bunlar tanımlamada kaydedilmemişse not hazırlayınız.
2.7B7 Basım ve tarihçe. Tanımlamadığınız eserin basımı veya eserin bibliyografik tarihçesi ile ilgi not hazırlayınız.
2.7B9 Yayıncı, dağıtımcı, v.b.. Önemli görüldüğü halde tanımlamada yayıncı alanına kaydedilmemiş ayrıntıları not ediniz.
2.7B12 Diziler. Dizi alanında verilemeyen dizi verilerini not alanına kaydediniz.
2.7B13 Tezler. Eğer eser, bir akademik derece gereği verilmişse notlarda tez olduğunu belirtip (Türkçe'de tez) peşinden kısaltılarak derecesini (Örneğin, Doktora, v.b.), tezin sunulduğu kurum, fakülte, ünvanın alındığı yılı yazınız.
2.7B17 Özet. Tanımlamada yeterli bilgi vermiyorsanız eserin içeriğine yönelik çok kısa, tarafsız bir özet veriniz.
2.7B18 İçindekiler. Eserin içindekileri seçerek veya tanımını not alanına kaydediniz. Tanımlamanın diğer kısımlarına yerleştiremediğiniz, ama önemli gördüğünüz materyali veya bir dermenin içindekileri gösteren not hazırlayınız.
2.8 STANDART NUMARA VE ELDE EDİLEBİLİRLİK ALANI
2.8B Standart numara (ISBN)
2.8B1 Uluslararası Standart Kitap Numarası (ISBN) (Bkz.1.8B)
2.8D (Seçenekli). Elde edilebilirlik
2.8D1 Bu terim eser satılıyorsa fiyatı olabilir.