Prof. Dr.
Ramazan Akçan

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK 293. Madde) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK 67. Madde) kapsamında, tarafların iddia veya savunmalarını güçlendirmek amacıyla kendi seçtikleri bir bilim insanından aldıkları teknik rapora "Uzman Görüşü" veya "Bilimsel Mütalaa" denir. Hakimler hukukçudur, tıbbi ve teknik detayları bilemezler. Yetkin bir adli tıp uzmanından alınan mütalaa, dosyadaki karmaşık tıbbi verileri hukuki bir dille hakime açıklar ve davanın seyrini doğrudan etkileyebilir.

Kesinlikle alınabilir ve çoğu zaman gereklidir. Dosyaya giren resmi bilirkişi raporları her zaman eksiksiz veya hatasız olmayabilir. Raporun çelişkili, eksik veya bilime aykırı olduğunu düşünüyorsanız, bağımsız bir adli tıp uzmanından alacağınız Bilimsel Mütalaa ile resmi rapora itiraz edebilir ve mahkemenin yeni bir heyetten rapor almasını sağlayabilirsiniz.

Ceza, hukuk ve idare mahkemelerinde, hukuki sürecin herhangi bir aşamasında; disiplin ve idari soruşturma süreçlerinde; sigorta uyuşmazlıklarında kullanılabilir. Adli tıp kapsamına giren her türlü hukuki süreç için görüş verilebilir.

Herhangi bir uyuşmazlığın ve herhangi bir aşamadaki yargısal sürecin tüm tarafları, doğrudan birey olarak ya da avukatları aracılığı ile başvurabilmektedir.

Bir tıbbi müdahale sonrası ortaya çıkan olumsuz sonucun, hekimin tıbbi standartlara uymamasından (malpraktis) mı, yoksa tıbbın kabul ettiği öngörülemez bir riskten (komplikasyon) mi kaynaklandığını birbirinden ayırmak hayati önem taşır. Adli tıp, hasta kayıtlarını, ameliyat notlarını ve otopsi verilerini inceleyerek tıbbi kusur olup olmadığını bilimsel ve tarafsız bir şekilde ortaya koyar.

Olay anında kişinin kanındaki alkol veya uyuşturucu madde düzeyi, kişinin davranışlarını yönlendirme (irade) yeteneğini doğrudan etkiler. Bu maddelerin metabolizma hızları, olay saatindeki tahmini seviyeleri ve kişinin tolerans durumu, suçun vasfını ve ceza indirimlerini belirleyen çok hassas bir teknik konudur. Bu hesaplamalar ve yorumlamalar adli toksikoloji uzmanlığının temel bir parçasıdır.

Sahte imzalar, senet ve sözleşmelerdeki tahrifatlar (silinti, kazıntı, sonradan ekleme), el yazısının aidiyeti ve baskı/açı farklılıkları gibi durumlarda belge incelemesine başvurulur. Belgelerin kriminalistik yöntemlerle, tahribatsız bir şekilde incelenerek mahkemeye sunulması adaletin tecellisi için kritik bir aşamadır.

Aksine, davanın erken ve doğru bir bilimsel temele oturtulmasını sağlar. Hatalı raporlara dayalı yıllarca süren gereksiz itiraz süreçlerini engeller ve yargılamanın çok daha adil ve hızlı bir şekilde sonuçlanmasına katkı sunar.

Rapor teslim süresi; dosyanın kapsamına, incelenmesi talep edilen hususlara, raporlama sürecinde yapılması gereken teknik ve analitik çalışmalara göre değişkenlik göstermektedir. Ön değerlendirme aşamasında tahmini süre bildirilir. Acil rapor talep edilmesi halinde, koşullar açısından değerlendirme yapılmaktadır.

Evet. Türkiye genelinden ve yurt dışından başvurular kabul edilmektedir. Rapor uluslararası makamlara sunulacak ise İngilizce rapor hazırlanabilmektedir.